بچپن دیاں کھیݙاں

ٻال کیتے پہلے تاں آہدن ’’سونے دی سِلھ ڳلے تے ٻال پلے‘‘یعنی ٻال دا خرچہ ، خیال رکھݨ اَتے اونکوں پالݨ سانبھݨ ٻہوں اوکھا کم اے پر ایندے نال نال ٻال جݙاں کِھلدے ، بانبڑے ݙیندے ، ٻہݨ سِکھدے ، ٹُرݨ پوندے تاں ایہ پیئو ماء کیتے او خوشیاں ہِن جنہاں دا بیان کرݨ وی اوکھا کم ہے لفظیں اِچ ،اَڄ تاں بجلیاں دی سہولت اے ، پر پہلے زمانے ماء پیو ٻالاں کوں ساری رات ہتھ آلا پکھا جھل سمیندے ہَن ۔ لوری نال ٻال سُمدے ہَن ۔ اَڄ پیو ماء کنوں ویلھا کائنی۔سہولیات اَڄ کل ٻہوں تھی ڳئین ، پہلے ویلھے سدھے سادے لوک ہَن ۔ ٻال جݙاں پیریں ٹُرݨ پوندے تا ںکپریاں پکا تے ونڈیاں ویندین ۔ جئیں ویلھے ٻال ٹُردے تاں پیو ماء اونکوں ݙیکھ ݙیکھ کراہیں ٹھر ٹھر پالے تھیندن۔ جݙاں ٻال ٹُرݨ پوندے تاں اوندا ٻہوں خیال کرݨا پوندے جو اپݨا یا گھر دا کوئی نقصان نہ کرے۔اَتے جݙاں او ٹُرݨ سِکھدے تاں اونکوں ٻاہر ونڄݨ اَتے دنیا ݙیکھݨ دا شوق تھیندے او ٻاہر بھڄ بھڄ ویندے اَتے سنبھالݨ اوکھا تھی ویندے۔

ٻاہر ٻالاں کوں ݙیکھ تے اُونکوں ٻالاں نال اَلاوݨ دا شوق تھیندے اَتے ایں طرحاویں او اپݨے محلے دے ٻالاں نال غیر ارادی طور اَتے دوستی لا گھندے اَتے او کٹھے کھیݙݨ شروع کر ݙیندن ، کہیں ویلھے بلوریاں کھیݙدے ، کہیں ویلھے لُک چھپ اَتے ڳیٹی ݙنڈا ، دھی دا ٻال اے تاں او شیدݨ اَتے بِیٹے کھیݙسی ، رسی ٹپسی ، چھوہر کا تگڑا شوق نال کھیݙدن ، گھراں اِچ چھوٹے وݙے لݙو کھیݙدن، ٻال تھوڑے وݙے تھی تے کرکٹ ، ہاکی ، فٹ بال ، والی بال اَتے ٹینس وی کھیݙدن۔ ایہ کھیݙاں چھوہریں وی کھیݙدین۔ اَڄ کل ، کھیݙ شغل دے نال نال صحت وی برقرار رکھیندن ۔ اَڄ کل ایہ کھیݙ ملکی اَتے بین الاقوامی مقابلیں دی صورت (ایندے وچ عورت ، مرد ݙوہیں شامل ہن ۔ عورتاں ہر قسم دی گݙی چلیندین ، ٻال پینگھ شوق نال جھوٹدن، چھوہریں پنگھ جھوٹدین اَتے آہدین بیٹھاں ۔ اَکھیں نوٹی بیٹھی ہاں ۔ چاول ویٹی بیٹھی ہاں۔ چنگیلی پاتیں ہتھ اِچ ہتھ ہوندے ۔ چھوہریں دا اَتے ہتھ اُتوں تے کر کراہیں آکھدین ’’ہو ہو لال لسوڑا‘‘ ۔ میں لال سوٹ پایا ، اماں نوں دکھایا ۔ چھوہر اَپݨے دوستاں سنگتیاں نال رَل کراہیں کبڈی کھیݙدِن۔

مینہ وسے تاں مینہ اِچ دھاوݨ ، اَتے کاغذ دیاں ٻیڑیاں (کشتیاں) بݨا تے مینہ دے پاݨی اِچ تَرا تے ٻہوں خوش تھیندن ، پاݨی نال کھیݙݨ اَتے خوش تھیوݨ اساں، دریائی علاقے دے لوکاں دی ثقافت دا سُݨہپ اے۔

حوالہ

کتاب: رَلے پندھ کریسوں ، مصنّف: زاہدہ اجمل ہاشمی، چھاپہ خانہ : جھوک پرنٹرز‘ ملتان