بزار طوطے تے ٻڈھڑا

عامر فہیم

رستے کلہے تھی ڳئے ہن … تے ہو نہیں تے ٹرݨ عذاب … او چپ چپ … رستے کنوں پرے پُھلیں والی کیاری نال ٻیٹھا ہا ۔ سجھ لتھئیں ٻہوں دیر تھی ڳئی ہئی … ول وی اینجھا انداھارا کے ناں ہا … سکا ککھ چا ݙندیں وچ مَریندئیں ہوں سوچیا … سنجھ کوں کلہم کلھے رستے تیں دن ٹرݨ تاں وݙا عذاب ہے … کلہم کلھا … خالی خولی رستے اݨ گݨت قدمئیں دے نشان … دگھری دھوڑ … پھل مونجھے … پتر چُپ … اڄڑے اڄڑے … لمبے لمبے وݨ … ہا … خشبو بھڄدی … دھرکدی … ٹپدی نچدی … وَدی ہئی … سگرٹ پیوں ہا کھیسے وچوں سگرٹ دی ݙٻی تے تیلیں دی  دبلی وچوں تیلی کڈھ … ٻال سگریٹ لایُس … دھوں اندر … لہندا ڳیا فضا وچ چکر بݨاوݨ دی کوشش کیتُس۔

ہک سکا پتر چا … آدھی وچ سگریٹ نال ساڑ … نکا جہیاں سوراخ بݨایُس … اے اکھ دی پتلی ہے … آنھاں ہے … پنسل ہوندی تاں پوری اکھ بݨاواں … چُھرکی دا ویلھا خوب ہوندے … استاد دے سبق کنوں بور تھی چاک دے ٹوٹے اُتے یا انگل دے اتلے سَندھ تے… اکھ ، نک، منہ، کن بݨا … اتے کاغذی ٹوپی پوا ݙیوے ہا … اِݙے اُݙے کر … ہوندیاں حرکتاں ݙیکھ خوش تھیوے ہا … ہک واری تاں استاد ݙیکھ گھدا ہا … سوٹیاںماریاں ہانس حالی تائیں ہتھ سیک محسوس کریندن … اوہ … اے سیک تاں سگریٹ دا ہے … سگریٹ دا سوٹا لایُس … دھواں ہوا وچ رُل ڳیا۔

اے کون ٻیٹھے … چپ چپ … مونجھا ماندہ … ہو نہیں پکھئیں کوں پیا ݙیدھے… جیڑھے رات سر تے ݙیکھ آپݨے آپݨے گھریں دو ویندے پن… پھاڑیئے چیریئے کپڑے … کجھ کجھ سنڄاݨ والا لڳدے ،اوہو ،اے تاں او ٻڈھڑا ہے جیڑھا اڄ ݙوپہریں کوں بزار وچ ݙٹھا ہم۔

موسم خوشگوار ہا … تھوڑی تھوڑی ہوا گھلی کھڑی ہئی … مہینے دیاں پہلیاں تریخاں ہَن … بَزار وچ وݙی رونق ہئی … لوک دوکانیں وچ ٻہندے …نکلدے پئے ہن۔ … بے فکرے … پھوتی اکھیں وچ شرارت گِھن جلدی جلدی ٹردے ویندے ہن… کہیں سوہݨی چھوہِر کوں ݙیکھ … زور نال مونڈھا مار … کھلدے ٹاہکدے … اڳوں لنگھ ونڄن ہا … نویں مشن تے … رات کوں ٻلݨ والیاں بتیاں وسمی وسمی اکھ نال او منظر پیاں ݙیکھدیاں ہن… جیڑھا او جاڳدی اکھ نال وی نہ ݙیکھ سڳن ہا … لوک اپݨے ساہ دی ٻو لکاوݨ واسطے خوشبواں لئی ودے ہن … کالے کالے ݙنگے پھنگے جسمیں کوں چمکدے لسکدے ویسیں وچ لکائی ودے ہن … منہ دی بے رونقی تے میک اپ دیاں تہاں … تے … تے چھوٹی اکھیں کوں اندر دی بجائے ٻاہروں وݙا کرݨ دی کوشش … جو حسن تاں انسان دی اکھ وچ ہوندے۔

ہوں ݙٹھا … ہک چڑئیں مار … بانس مونڈھے تک رکھ … اڳوں پچھوں… ݙو پنڄرے لڑکائی ودے … پنڄریں وچ طوطے ہن … ہک وچ ووے … تے ٻئے وچ ڳانی والے … چڑئیں مار ہک جا … پنڄرے لہائے … تے آپ وی ہو نہیں نال ٻہہ تھیا … ہونکوں وی طوطئیں نال پیار ہا۔ ہوں وی کئی طوطے پالیے ہن … پتہ نئیں کݙے اݙر پھݙر ڳئے … ہونکوں او طوطا یاد آیا … جیڑھا سیالے دے مینہ ہوچ اوݙرا … اوݙرا … ہو نہیں دے برانڈے وچ آن ٻیٹھا ہا … ہوں طوطے کوں پکڑݨ دی کوشش کیتی … طوطے دے سارے کھمب پُس ڳئے ہن … ہیں واسطے اوہ سارے لہہ پئے … تے ہوں چک وی پا ݙتا ہا … رَت وہݨ پئے ڳئی ہئی … ہوں رات نانے ہوریں دا وصال تھی ڳٰا ہا … کہیں پنڄرہ نہ کھولیا ہا … کوٹھے دے دروازے وی بند ہن … پتہ نئیں کتھوں تے کیڑھے ویلھے او طوطا کیویں اݙ ڳی اہا … نانی ہوریں آکھیا ہا … اے طوطا ناں ہا … عزرائیل ہا … چنڳئیں تے اللہ دے پیارئیں کوں اینویں گھن ویندے۔

ݙو … ݙو … ݙو … ݙو روپے چڑی مار آکھیا۔

او ہشیار تھی ڳیا … خیالیں وچ کتھاں پڄ ڳیا ہا …چلوں ہوں سوچیا … ول او … او آدمی کوں ݙیکھݨ لڳ پیا … جیڑھا طوطئیں کوں غور نال ݙیدھا پیا ہا … ٻڈھڑا … سر تے ݙاڑھی دے وال سکے گھا والی کار … ٻیٹھا پنڄرئیں تے ہتھ پیا پھریندا … ہا … ول وَل ٻسی ٻسی اکھیں وچ ہک چمک آئی جیویں کھمݨ لسکدی اے … تے ول اندھارا ’’ کیا مُل اے طوطے دا ؟‘‘ ہوں پچھیا۔  ’’ݙو روپئے‘‘

’’ݙو روپئے دا … گھٹ نئیں تھی سڳدا ‘‘ ٻڈھڑے پچھیا ۔  ’’نئیں‘‘

ٻڈھڑے انگل تے حساب کیتا ’’ تے اے ڳانی والے ‘‘

’’تیݙے واسطے اے وی ٖڈو روپئے دا … ‘‘ چڑئیں مار سڑ تے آکھیا۔

’’اے وی ݙو روپئے دا …‘‘ ہوں ہولے جہیں آکھیا۔

جے گھنیں وی تاں ݙس ،تیکوں گھٹ کر ݙیساں … ڳانی والا ݙو دا … تے ساوا ݙڈھ دا ‘‘

’’اے فرق کیوں اے …‘‘

’’اوئے کملے … فرق فرق اے … اے ڳانی والے ہن … تے اے سادہ ‘‘

’’طوطے تاں طوطے ہوندن ‘‘

’’سر ناں کھاہاں‘‘

’’نراض کیوں تھیندیں … میں طوطے گھنساں‘‘

’’ول گھن لمبڑ کہیں چھکی ٻیٹھیں … ݙس کیڑھ اݙیواں …‘‘

’’سارے …‘‘ چڑئیںمار کھ کھل ٻݙ پیا … ’’ توں توں … سارے طوطے گھنسیں؟ تو … اے ݙس پیسے تاں پیسے … کھیسا وی ہئی… کیناں کیناں …‘‘ او ول کِھل کِھل ٻݙ پیا۔

’’ کھیسا وی ہے … تے پیسے وی ہن … توں ݙس کتنے پیسے گھنسیں … ‘‘ میں چالھی روپے گھنساں … ݙیسیں…‘‘

’’چالھی روپے …‘‘ ٻڈھڑے دی اواز کمبی

’’بس ،رڄ پئیں … چل کملا بابا ، اٹھی ونڄ … اپݨا رستہ گھن … شاباش ٻہوں مخول تھی ڳئے‘‘

ٻڈھڑا اٹھݨ دی بجائے … لیراں کتیراں چولے وچوں کھیسا لبھ ݙاہ ݙاہ دے پنج نوٹ کڈھݨ پئے ڳیا … سارئیں دے وات پٹیج ڳئے۔…

’’ اے گھن … چالھی روپے … تے ݙے میݙے طوطے‘‘

’’او …… میں … میں ‘‘ چڑی مار کوں احساس تھیا … ’’ اے مخول ناں ہا …‘‘

’’ او تاں ٹھیک ہے …مُڑی میں کنوں تاں فالتو پنجرہ کے نئیں ‘‘

’’ میکوں پنڄرے دے لوڑ وی نئیں ‘‘ ٻڈھڑے اے آکھ پنڄرے دا دروازہ کھول ہک طوطا پکڑ ہونکوں چمیا تے ول ہو اول چھوڑ ݙتا … او پھڑ پھڑ کریندا اݙ ڳیا … ٻڈحڑیاں ٻسیاں ٻسیاں اکھیاں وسدیاں پیاں ہن … او ݙرویندا رہیا … تے چھیکڑ ہک ڳانی والا طوطا باقی رہ ڳٰا … ہونکوں وی کڈھیا … تے ہیں کولوں پہلے جو او ہونکوں پیار کریندا … طوطے تکھی چینجھ نال ٻڈھڑے دی انگل ٹک رکھی … ٻڈھڑے تکلیف نال اکھیں سنگوڑیاں … طوطے کوں پیار کیتا تے ول ہوا وچ اُݙار ݙتا … تے ہونکوں اݙردا گم تھیندا ݙیکھدا ریہا …

’’بابا سئیں انگل تے پٹی ٻدھ گھنو ‘‘ کہیں آخھیا … تاں لوکیں کوں خیال آیا جو ٻہوں ساری رَت پئی وہندی اے … ٻڈھڑے ہک اکھ بھال خالی پنڄرئیں کوں ݙٹھا … ول چڑئیں مار کوں … ول لوکیں دی بھیڑ وچ گم تھی ڳٰا۔

’’کون ہا … ‘‘ کہیں پچھیا

’’  پتہ نئیں … کوئی کملا بھولا ہا … چالھی روپے وچ میݙے سارے طوطے اُݙار چھوڑ ینس …‘‘ چڑئیںمار آسمان دو ݙیدھئیں آکھیا … جیویں طوطے وَلا ودا پکڑیندا ہووے تے ول او وی لوکیں دی بھیڑ وچ گ تھی ڳیا … ہݨ اوہو ٻڈھڑا … گھا تے ٻیٹھا … پکھیں کوں پیا ݙیدھا ہا … اندھارا ودھدا ویندا ہا … او اٹھی … ٻڈھڑے کنیں ڳیا …

’’بابا سائیں‘‘… ’’ ہوں … ٻڈھڑے ݙٹھئیں بغیر ہوں کیتی۔

’’ کیا پئے ݙیدھے او …‘‘

ٻڈھڑا کھلیا…

’’میݙا مطلب اے … تساں کتھاں رہندے او …‘‘ ہوں … پچھیا ، ٻڈھڑا ول کھلیا…’’ میں میں … میں …‘‘ ول او ٹاہکے مارݨ پئے ڳیا ’’ اڄ بزار … تساں ہاوے نا …‘‘

’’کتھاں؟‘‘ …’’او طوطے والیں کنیں …‘‘

ٻڈھڑے دیاں اکھیں رتیاں لال تھی ڳیاں … ٹاہکے رُک ڳئے … او … ٻالیں کوں پنڄرے وچ ڈھکی پیا ہا …کملا ‘‘… آکھ او ٹر پیا…

ہوں ݙٹھا … ٻسے … اُڄڑیئے رستیں دے نشانیں وچ کجھ ٻئے قدمیں دے نشان پئے بݨدن تے مٹی ہوندے پیریں کوں نئیں پئی چمبڑدی۔

حوالہ

کتاب: کرینہہ دے پُھل، مصنف: نصیر شاہ ، جھوک پبلشرز ملتان