اے وی ہُݨ مونہہ کریندن

رَبّ سئیں دی خلقی ہوئی ہِیں دُنیا اِچ ونکو وَنکی دی مخلوقات وَسدی اے‘ اوندے اپݨے آکھݨ موجب اُوں انسان کوں ہِیں زمین تے اپݨا خلیفہ ‘ اپݨا نائب ‘ اپݨا کار مختار بݨا پٹھیے۔ ہِیں ڳالھوں اوندا رُتبہ ٻنھیں کنوں وَدھ تے ہِے ۔ شاید ہِیں کاݨ منصورؒ  آکھیاہا جو مَیں خدا ہاں‘ تے وَل ہک ہے ‘ ہک ہے ‘ آلی ڳالھ ہُلی‘ ایہ تے او ہک ہے ‘ ہک ہے آلیاں ڳالھیں چُلیاں ‘ صوفیں تے عالمیں اِچ ‘ ہمہ اوست تے ہمہ اذ اوست دے مسئلے تے بحثاں تھیاں‘ اسیݙے اساں سبھنیں دے پیر فریدݨ سئیں تے سرائیکی دے ٻنہیں شاعریں ہِیں مسئلے بارے اپݨی شاعری اِچ اپݨے اپݨے کلام اِچ ماݨک� موتی پوتے‘ اپݨے مولوی محمد یار بلبل ہوریں آکھیا :

ہِک مَرد ݙتی کن سوہ

سبھ او ہے‘ او ہے ‘ او ہے

اوݙوں ہِک انگریز سیاݨے ‘ دَنا بندے ݙردن ‘ قذرت دے ہِیں کارخانے دی ہر شئے اَتے مخلوقات دے ڄم پَل مُنڈھ ‘ بِنا تے کیڑبارے پرکھ پرچول کر کراہیں اپݨا ایہ رایا ظاہر کیتا جو ’’انسان‘‘ اصل اِچ بھولوں دی اولاد اے۔ اَکھیندن جو ڈھیر پڑھیے لِکھیئے لوکیں دا یقین ہِیں ڳالھ دے اُتے ہے ‘ ایہو جیہا ہِک پڑھیا لکھیا صاحب بندہ اپݨے نِکے نشوم ٻال کوں ایہاڳالھ سمجھیندا پیا ہا ۔

’’پُتر‘‘ میݙا ٻچہ ! انسان جیرھا اے نااو بھولوں دی اولاد اے ۔ ٻال وَیڑا تھی تے اپݨے پیئو دے مونہہ ݙے ݙٹھا تے پُچھیُس اَباّا ! میں وی بھولوں دی اَولاد اِچوں ہاں؟۔

اللہ سئیں شالا معاف کرے اَڄ اسیکوں ایہے ڳالھیں ہک کارݨ ݙیکھ تے یاد آئین جیرھا لہور تے پشاور کنوں چھپݨ آلی انگریزی اخبار’’ فرنٹیئر پوسٹ‘‘ اِچ چھپیئے۔ کارٹون اِچ جماعت اسلامی پاکستان دے امیر قاضی حسین احمد کوں آئی جے آئی دی تُھوݨی تے چڑھیا ہویا ݙکھائینے ۔ نال ہِک لکھت چھپی اے جیندے موجب قاضی حسین احمد ہوریں آکھیئے جو میاں نواز شریف دی حکومت اینویں امریکہ دی حمایتی بݨی رہی تاں ’’جماعت اسلامی‘‘ آئی جے آئی کنوں اَنج تھی ویسے‘‘ ۔

اَسیݙی سُدھ سُرت تے سوچ سمجھ موجب جماعت اسلامی تے آئی جے آئی دا ’’ایکا‘‘ اَندھے تے جݙلے آلا ایکا اے ۔ اَندھا ݙیکھ نہ سڳدا ہا تے جݙا ٹُر نہ سڳدا ہا ۔ اَپݨی اَپݨی لاچاری دے لیکھے ݙونہیں ’’عاجُت مُتھاج‘‘ ہَن ۔ آپت اِچ صلاح صواب کر ڳݨ مُنڄ تے ہک ٻے دے ٻانہہ ٻیلی بݨݨ دی خاطر ہک مُٹھ تھی ڳے ۔اَندھے جݙے کوں اپݨے مونڈھے تے چا چاتا اَتے پاندھی تھے‘ راند رَس ڳی ۔ قرورے رَل ڳے ۔ ݙونہیں ہِک ٻے دے گھوری تھی ڳے ‘ ہک ݙوجھے کوں چھوڑے تاں کیئیں چھوڑے؟ ڳالھا تے جو ؟ آپت دی رُسی رَنجی تاں ہوندی رہندی اے۔

اَکھیندن ہِک اَندھا کھوہ اِچ ڈھے پیا ‘ کھوہ وَہندڑ کائناں ہا ‘ جو مالھ نال لڑک تے نِکل آوے ہا ۔ ݙاڈھے تھٻاکے ماریونس ‘ کجھ نہ بݨیا ۔ اوڑک زور دی دھاڑ دھاڑ ہکلیُس وَستی آلے کٹھے تھے ‘ حافظ ہوریں آکھیا میکوں کڈھو ‘ نتاں میں مونہہ کرویسانویں۔

اَسیݙے ہِیں تعلقے دا ہک سِدھا سادا زمیندار اپݨے پُتریں دے کرتوتیں پِچھوں ہک واری ڈھیکیج ڳیا ‘ اُوندا سَوتر اونکوں مِلݨ دی خاطر جیل اِچ ڳیا ‘ او وی ہوں آلی کار اصلوں سِدھا سادا ہا ۔ سلام دُعا دے بعد اُوں کنوں پُچھدے ۔ اَدا… خُش کھڑیں نا! اڳوں اونکوں وَلدی ݙتی … کیا پُچھدیں دِل ایئیں اَکھیندی اے کݙاہیں مونہہ کر ونڄاں ‘ ایہو لیکھا اپݨے جماعت اسلامی آلے مارکے دا ہے ‘ ایہ وی ہُݨ مونہہ کریندن۔

حوالہ

ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان