اَلاہے کݙاں تئیں اِنویں رَہسوں؟

ایہ قدرت دا قانون ایں اَتے مَنّی منائی ڳالھ اے جو ہر بَندے دی آپو اَپݨی سوچ ہوندی اے‘ اَپݨا اَپݨا رایا ہوندی اے ‘ سوچݨ سمجھݨ تے اقاس کرݨ دی اَپݨی اَپݨی دِھر ہوندی اے ‘ سوچ سَن تے عمرہ لیکھے اِی ہوندی اے ‘ ٻال دی سوچ ٻی ‘ ٻڈھڑے دی سوچ ٻی ‘ وَل پڑھیے لِکھیے‘ تے اَݨ پڑھ دی سوچ اِچ اِی فرق ہوندے ‘ وسیب تے وَسندی دی وی سوچ تے چھاپ ہوندی اے‘ شہریں تے وستیں اِچ رَہݨ آلیں دی سوچ ہک ݙوجھے کنوں وَکھری ہوندی اے ۔ وَل ’’کم ‘‘ تے ’’کسب‘‘ موجب بندے دی سوچ بݨدی اے ‘ وَݨج وپار کرݨ آلے وَپاری اَتے رَڑھ رَہکی کرݨ آلے رَہک دی سوچ ہکو جہی نی تھی سڳدی‘ اِنویں ’’مَردانوی‘‘ تے ’’زلانویں‘‘ سوچ اِچ اَنجو اَنج ہوندی اے۔!

ایں لیکھے سوچوں تاں ایہ کوئی میہھݨے تے مِیار دی ڳالھ کائنی اَتے ایہ ہر بندے دا ڄماندروحق اے جو او ہَر معاملے بارے اَپݨی لیاقت تے سوچ لیکھے اَپݨا نویکلا رایا رَکھے اَتے وَل ایہ وی اوندا ڄماندرو حق اے جو او اَپݨا رایا ٻنہائیں کوں ݙساوے ‘ ڳالھ مہاڑ کر تے بھانویں لکھت لِکھ تے ۔ ہا ایہ ضرور اے جو او اَپݨی ڳالھ دلیل ݙے تے سمجھاوے اَتے ٻے دی ڳالھ ٹھڈے ہاں نال کَن ݙے سُݨے۔ پر اَپݨے پاسے ایہ رواج کائنی۔ ’’دین دھرم‘‘ اَتے سیاست دے معاملے اِچ اساں سبھے چھڑا اَپݨے آپ کوں حق تے ڄاݨدوں ‘ چھڑی اَپݨی سوچ صحیح ڳݨدوں ‘ ٻیا جیرھا کجھ لِکھدا پے ‘ یا آکھدا پے ‘ اونکوں نہ چنڳیں رِیت سمجھ تے پڑھدوں نہ وَت اوندی ڳالھ سُݨ تے اِقاس کریندوں ‘ وَلدی ݙیندیں ہوئیں اِیئیں اَڄائی کوڑیج وِیندوں ‘ ٻے دی نیت تے شک کر تے وَا پُݨݨ پے وِیندوں ‘ اَکھیں مُوٹ تے اوجھڑ مَریندوں تے ہِک لیکھے ٻڑدھک گھت تے ویلھا وِنڄیندوں۔

ایں بارے اَساں سرائیکی خاص طور تے پُھل ݙکھݨیں تھیندوں ‘ کہیں اَپݨے دی کوئی ڳالھ نی بھاݨی یا اِیئیں آکھ سمجھ نی آئی تاں چیِٹیں آ وِیندوں۔ اونکوں ’’پرایا‘‘ تے ’’ویری‘‘ ڄاݨ کراہیں اوندی نیت تے شک کرݨ پئے ویندوں ‘ وَل اَپݨی سوچ ‘ اَپݨے ذہن ‘ اَپݨی لیاقت اَتے اَپݨے علم دی جھکاڑ تے رِڑھ پَمدوں ۔ تلونگ تے وَنڄ ڈھہندوں ‘ بغلولیاں مار تے لوکی کِھلویندوں ‘ ظاہر اے پَھو کھمدی ڳالھ نہ کریسن تاں پر اے پَرائے اَپݨے اِی کِھلسِن ‘ اَلاہے کݙاہیں تئیں اِنویں رَہسوں؟

آݙتوار 9؍اکتوبر1994ء

حوالہ

ٻٹ کڑاک، مصنف: انیس دین پوری۔ ناشر: جھوک پبلشرز ملتان