اللہ ݙنو

اللہ ݙنو ہڑپہ دور دی ہک چھوٹا جہیں وستی ہے، جیڑھی کراچی توں 40 کلومیٹر (25 میل) پوادھوں واقع ہے۔ ایہ پاکستان دے ساحلی علاقے وچ بݨائی ڳئی ہک 1.4 ہیکٹر دی غیر محفوظ وسندی ہے۔ ایہ چھوٹی لیکن چنڳی طرحاں منظم وسندی 2000 قبل مسیح دے قریب ترک کر ݙتی ڳئی ہئی۔

کھاٹی اِتھوں کئی مٹی دیاں سلھاں دے گھر، جیڑھے کݙاہیں پتھر دیاں پلیٹاں تے بݨے ہوئے ہن، کھاٹی کر تے پدھرے کیتے ڳئے ہن۔ اتھاں ہک وݙا ڈھیر کمریاں آلا گھر وی مِلیا ہے جیندے وچ مٹی دیاں سلھاں دی اساری ہئی۔ ہک عمارت وچ 60 سینٹی میٹر توں 90 سینٹی میٹر گولائی دے ترائے کھوہ ہن۔ دراصل، ایں جاہ تے ملݨ والے تمام کھوہیں دی گولائی وی ساڳی ہئی۔ وسندی دیاں عمارتاں دی ترتیب توں پتہ لڳدے جو اللہ ݙنو انتظامی کردار وچ شامل ہئی

ملݨ آلیاں چیزاں تانبے دیاں وݙی مقدار وچ چیزاں، مٹی دیاں ترکونیاں ٹِکیّاں، مھراں، سونے، چاندی، کانسی تے ٻئے زیورات نال بھرے ہوئے مٹی دے چھوٹے برتن ملّے ہن۔ اتھاں کئی برتن اینجھے وی ملّے ہن، جنہاں وچوں ہک وچ سونے تے چاندی دے زیورات موجود ہن۔ 36 کارنیلین مݨکے نال بݨی پَٹی وی ملی ہے، جیڑھا ایں ڳالھ دا ثبوت ہے جو ایں علاقے وچ ودھ ہنر مند مزدور رہندے ہن۔ ماہرین آثار قدیمہ دا خیال ہے کہ سونے تے چاندی دے زیورات دے ملݨ دے نال نال وسندی وچ پتھر دے استعمال توں پتہ لڳدے جو کچھ رہائشی خوشحال ہن۔ ایں جاہ دی چنڳی طرحاں کھاٹی کیتی ڳئی ہے تے کُل 240,000 برتن تے ٹکڑے کٹھے کیتے ڳئے ہن۔

اہمیت اللہ ݙنو دے کھوییں توں نکلݨ آلا پاݨی رڑھ راہکی کیتے استعمال تھیندا ہئی۔ خیال کیتا ویندے جو اللہ ݙنو کپڑے بݨاوݨ دے کم نال وی جُڑیا ہویا ہئی۔