اسماعیلی پیراں دا کلام

اسماعیلی عقیدہ دے اٹھارہویں امام سید نا مستنصرباللہ دے فرمان مطابق سید نور الدین 463ھ؍1079ء وچ سندھ ‘ ملتان تے گجرات وچ آئے تے اِتھاں اپݨے عقائد دی تبلیغ کیتی۔ ایں طرح اِتھوں دے لوک شیعیت ول متوجہ تھئے ۔(12) اِنھاں بزرگاں نے خود کوں سید سادات تے ست گرنور دے ناں نال مشہور کیتا۔ انھاں بزرگاں نے اپݨی تبلیغ واسطے مقامی زباناں کوں اختیار کیتا۔ سید نور الدین دے بعد سید نور الدین شمس سبزواری 560ھ؍ 1065ء تا675ھ ؍1176 ء نے سرائیکی علاقیاں وچ تبلیغ کیتی۔ انھاں دے بعد پیر شہاب الدین تے اُنھاں دے فرزند پیر صدر الدین نے 689ھ ؍1290ء توں808ھ؍1409ء تئیں ملتان ‘ گجرات تے سندھ وچ اپݨی تعلیمات دا پرچار کیتا۔ پیر صدر الدین دے پُتر سید حسن دریا تے ݙوجھے اسماعیلی بزرگاں نے مقامی زباناں وچ گنان پیش کیتے ۔ (13)اے گنان نظم ‘کافی تے سی حرفیاں دیاں صورتاں وچ موجود ہن۔ ایں دینی شاعری دا وݙا موضوع اسلام دے اصول ‘ تصوف بھائی چارہ تے حضرت علی علیہ السلام دی تعریف و توصیف ہے۔ کتھاہیں کتھاہیں انھاں بزرگاں نے اپݨے گناناں وچ واقعاتِ کربلا دا حوالہ ݙتے‘ اے گنان گجراتی ‘ سندھی تے سرائیکی وچ ملدن۔

پنجویں توں اٹھویں صدی ہجری تئیں اسماعیلی بزرگاں دے سرائیکی گنان سرائیکی مرثیے د ی صورت وچ دستیاب تھیندن ‘ جیویں ٻوجھ نرنجݨ دے پنجویں پاٹھ وچ شہادت بارے اے شعر ہن۔

داتھیں ہوئی مثال میں آوے

تاتھیں ہوئی جا شہادت پاوے

چوتھا ملک شہادت کہیں

بھلا بُرا سب جامے لہیں(14)

ایں طرح سی حرفی سید احمد شاہ:

ایک نور محمد مصطفیٰ

دوجا نور علی مرتضیٰ

مائی فاطمہ بھی اُن کے بیلے

حسنؑ حسینؑ اس نور ماہیں کھیلے

حوالہ

کتاب: سرائیکی شاعری دا اِرتقاء، مصنف: ڈاکٹر نصراللہ خان ناصر، چھاپہ خانہ : جھوک پبلشرز ملتان