استاد حسین بخش خان ڈاڈھی

ہندوستانی ٹی وی چینل تے نویں گلوکاریں کوں اڳوں گھن آوݨ سانگے پروگرام چلدن ، نینگر چھوہَر تے چھوہریں وچاڳ ڳاوݨ دے مقابلے تھیندن ، وݙے گلوکار، موسیقار جج بݨدن ۔ ہک ݙینھ سوہݨے سوہݨے شکلیں آلے نینگر تے نینگریں ڳاوݨ سݨائے تے اپݨے فن دا مظاہرہ کیتا۔ سݨیوسے تاں ہک توں ہک آل و آل ہا۔ جیرھا آوے ایویں لڳے اے جھُݨ ویسے تے بازی چا ویسے ۔ ہک سانولا سلوݨا نینگر آیا اوں قدیم سرائیکی کافی ’’ تتی رو رو واٹ نہاراں ، کݙی سانول موڑ مہاراں ‘‘ ایجھی سوہݨی دِھر نال آکھی جو مہان استادیں دے بھرے مجمعے وچ واہ واہ تے بھل بھل تھی ڳی ۔سچ تاں اے ہے جو جݙاں او ڳمدا کھڑا ہا اوندے اُتے بے خودی دی کیفیت ہئی۔ سارے جج ہک ہک لوظ تے ہک ہک ٻول تے جھمدے ہن تے داد ݙیندے ہن۔ اجٖاں ڳاوݨ مُکا نہ ہا تے ہک جج  گجرا پہلے چائی کھڑا ہا تے سانولے سلوݨے نینگر دا مَتھا ونجٖ چمیا تے آکھیا ’’ آواز بھی کمال کی ہے لیکن اس میں سب سے بڑا کمال زبان اور موسیقی کا ہے۔ یہ بڑے گھرانے کے کسی بہت بڑے موسیقار کا شہکار لگتا ہے، یہ بتاؤ یہ کونسی بھاشا ہے اور کس مہان گائیک کے رنگ میں آپ نے گایا ہے۔ ‘‘

سانولے سلوݨے نینگر گلوکار آکھیا ’’ میں نے استاد حسین بخش خان ڈھاڈھی کے انگ میں سرائیکی بھاشا کی کافی گائی ہے۔ ‘‘

ہر پاسوں تاڑیاں وجٖݨ پئے ڳیاں ، واہ واہ تھیوݨ پے ڳی ۔ سارے ججیں اوندا متھا چمیا تے شائقین  دیں تاڑیں تے واہ واہ بس تھیوݨ وچ نہ امدی ہئی۔ اتھاں میں نال ٻیٹھے ہوئے سنگتیں کوں آکھیا جو اساں جینکوں گھر دا پیر چُلھ دا وٹا سمجھدوں اوندی ٻاہر شان تے کیا قدر ہے ۔

حسین بخش خان ڈاڈھی سرائیکی دا ٻہوں وݙا گائیک ، اونکوں ستارہ ریاست آکھیا ویندا ہا۔ اوں سرائیکی کوں اوں ویلے منوایا جݙاں سرائیکی دا ناں چاوݨ آلے نہ ہوندے ہن۔ ڳاوݨ دا اوندا اپݨا وکھرا انداز تے وکھری دِھر ہئی۔ اونکوں علم موسیقی تے دسترس تے ملکہ حاصل ہا۔ ایجھے لوک روز روز نی بلکہ صدیاں بعد پیدا تھیندن ۔او سرائیکی موسیقی دا ہک عہد ہا۔ اوندے ٻال سخاوت علی خان ، شرافت علی خان تے اوندیاں دھیاں دیاں سوہݨیاں آوازاں ہَن پر حسین بخش خان بس ہک ہا ،اوجھا نہ جٖئے تے نہ جٖمسے ۔

حوالہ

کتاب: میݙی دھرتی، میݙے لوک ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2018ء

منظور احمد درکھاݨ ابے سئیں  کول اَمدا ہا ،ہک واری ریڈیو لاہور تے حسین بخش خان دی آواز ءِچ خواجے سئیں  دی کافی چلدی پی ہئی اوں  آکھیا حسین بخش خان ڈاڈھی اساݙا ٻہوں  وݙا گلوکار ءِ، اونکوں  ستارہ ریاست آکھیا ویندا ہا۔ اوں  اسیݙی زبان کوں  اوں  ویلے منوایا جݙاں  سرائیکی دا ناں  چاوݨ آلے نہ ہوندے ہن۔ ڳاوݨ دا اوندا اپݨا وکھرا انداز تے وکھری دِھر ہئی۔ ایجھے لوک روز روز نی بلکہ صدیاں  بعد پیدا تھیندن ۔او سرائیکی موسیقی دا ہک عہد ہے۔  انہاں  وݙے ناویں  دے وچ ہک ناں  بدروملتانی دا ہئی 1940-50ء دے وچ نہ صرف ملتان شہر بلکہ سارے وسیب دے وچ بدرو ملتانی کوں  وݙی چاہت نال سُݨیا ویندا ہئی بدروملتانی اعلیٰ پائے دی فنکارہہووݨ دے نال نال ٻہوں  مٹھی تے رسیلی آواز دی مالک وی ہن۔

حوالہ

کتاب: مُہاڳ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان