اساݙے لوک کِتھاں ہن؟
سرائیکی لوگ[١] ہک ایسا قومتی گروہ ہے جیہڑے بلحاظ نسل، زبان تے ثقافت الگ شناخت رکھدے ہن. سرائیکی لوگاں دے نسلی رشتے ناتے منڈاری تے دراوڑی نسلی گروہ نال ہن ۔ منڈاری تے دراوڑی اشیائی نسلی گروہ ہے تے سرائیک ہک الگ نسلی گروہ سمجھا ویندا ہے. [٢]۔ سرائیک قوم مقامی سمجھی ویندی ہے ۔ پاکستان دے اندر پنجابی واحد گروہ ہے جیہڑا سیٹلر سݙیندا اے تے پنجابیاں دے نسلی رشتے [٣] وسطی ہندی لوگاں دے نال ہن. اس دے برعکس سرائیکی تے سندھی اپݨے علاقیاں وچ مقامی گروہ سݙیندے ہن. سرائیکیاں نے چولستان ، تھل ، دمان تے کیچ کوں آباد کیتا ۔ مختلف کتاباں دے حوالے نال سندھ وچ 40 فیصد سرائیکی آباد ہن. اس دے علاوہ پنجاب دے اندر 55 فیصد سرائیکی آباد ہن. اتھاں ملتان کوں مرکزی حیثیت حاصل ہے.
سرائیکیاں دی کل آبادی دنیا دے مختلف علاقیاں وچ 80 ملین دے قریب ہے ۔ پاکستان دے علاوہ ہندوستان ، افغانستان ، کینیڈا ، برطانیہ تے خلیجی ممالک وچ سرائیکیاں دی کثیر تعداد آباد ہے. سرائیکیاں دا اصل مادر وطن ملتان ہے جس کوں پوری دنیا دے سرائیکیاں وچ مرکزی حیثیت حاصل ہے. [٤]۔ اس دے علاوہ سابقہ سرحد تے نویں خیبر پختون خواہ وچ سرائیکی ڈیرہ اسماعیل خان تے ٹانک وچ آباد ہن. ساݙی تہذیب تاریخ تاں بہوں پراݨی ھ، پر ۔
سرائیکی لوگ کتھاں ہن
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]اساݙےے اپنڑے لوک کتھاں ہن ؟ جیہڑے پراݨے زمانے اچ ونگاراں( سوشل سرگرمیوں ) اچ ودھ چڑھ تے حصہ گھندے ھن جیہڑے مذاحمت کار ہن ؟ اساکوں عرب ، عراق ، ایران دے لوک ھی کیوں ملدے ہن، جیہڑے کار خیر ودھ چڑھ تے حصہ گھدن ؟
فلاں شخص بغدادی ھا جیہڑا وݙا منتقی ھا، جیہڑا سال اچ ہک دفعہ وضو کریندا ھا ؟
فلاں شخص دا تعلق ایران کنوں ھا، او وݙا ھی نیک ھا .
فلاں شخص دا تعلق شام کنوں ھا یمن کنوں ھا، او وݙا خدا ترس ھا ؟
کیا اساݙےے اجداد خدا ترس کائینہ ہن؟
سوشل سرگرمیوں اچ حصہ کائینہ گھندے ہن ؟
نیک کائینہ ہن ؟
کیا اساݙا تعلق وحشی قبائل کنوں ھا؟
کیااساں عرباں تے حملے کیتے ہن ؟
کیا اساں مقدونیہ تے حملہ کیتا ھا ؟
کیا اساں منگولاں تے حملے کیتے ہن ؟
کیا اساں تاتاریاں دیاں لاشاں وچھایاں ہن ؟
کیا اساں ایہو کجھ کیتا ہا ؟
ول اساݙے نیک ، مذاحمتی لوگ ساݙی تاریخ کنوں غائب کیوں ہن ؟
اور اج اساں انہاں لوکاں کوں ووٹ دے تے اپنے اتے حکمران مسلط کیوں کریندے ہیں؟
کیا اساں غلام ابن غلام ہیسے ؟
حوالے
[لکھو | ماخذ وچ تبدیلی کرو]- ↑ lahnda-multitree, A Digital Library of Language Relationships http://multitree.org/codes/skr.html
- ↑ Glottolog 2.7-Saraiki http://glottolog.org/resource/languoid/id/sera1259.html
- ↑ Punjabi Setller ,SIKH SETTLERS IN THE WESTERN PUNJAB DURING BRITISH RULE https://web.archive.org/web/20100331024210/http://cmer.lums.edu.pk/upload/Sikh_Settlers_In_The_Western_Punjab.pdf
- ↑ Immigration and Refugee Board of Canada, Pakistan/India/Afghanistan: Multani language; extent to which it is used by Hindus in Afghanistan ,http://www.refworld.org/docid/3df4bed320.html