ادریس بن عبداللہ

ادریس بن عبداللہ Idrees bin Abdullah
The Mausoleum of Idris I (green roofed structure, lower left) in Moulay Idris
ڄم پل:	745ء، عرب
وفات:	اپریل791ء (45–46 سال)، مکناس
دور حکومت :	788ء – 791ء، بائی ادریسی سلطنت ، بحیثیت پندرہویں امام شیعان زیدیہ ، خطہ مراکش

ادریس بن عبداللہ (Idris ibn Abdullah) اسلامی تاریخ دے ہک مشہور شخصیت تے شیعان زیدیہ دے پندرویں امام ہن۔ او عباسی دور اچ پیدا تھئے تے انہاں دا تعلق علوی سادات نال ہئی، یعنی او حضرت علی ابن ابی طالب تے حضرت فاطمہ الزہرا دی اولاد وچوں ہن۔ ادریس بن عبداللہ دی زندگی تے انہاں دے کارنامے اسلامی تریخ وچ خاص اہمیت رکھدن۔

ابتدائی زندگی

ادریس بن عبداللہ دی پیدائش 8ویں صدی عیسوی وچ تھئی۔ او عباسی خلافت دے خلاف ہک بغاوت وچ شامل تھئے، جیہڑی "علوی بغاوت" دے ناں نال مشہور ہئی۔ اوں بغاوت دا مقصد عباسی حکومت کوں ختم کر کے علوی حکومت قائم کرݨ ہئی۔

بغاوت تے ہجرت

780ء دے لڳ بھڳ، ادریس بن عبداللہ نے عباسی خلیفہ المہدی دے خلاف بغاوت وچ حصہ گھدا۔ او بغاوت ناکام تھئی تے ادریس بن عبداللہ کوں فرار تھیوݨا پیا۔ او مغرب دی طرف ہجرت کر ڳئے تے مراکش دے علاقے وچ پہنچے۔ اتھاں انہاں نے مقامی بربر قبیلیاں دی حمایت حاصل کیتی تے ہک نویں ریاست دی بنیاد رکھی۔

ادریسی ریاست دا قیام

ادریس بن عبداللہ نے 788ء وچ ادریسی ریاست دی بنیاد رکھی، جیہڑی اسلامی تریخ وچ پہلی شیعہ زیدیہ ریاست سمجھی ویندی اے۔ اے ریاست مراکش دے علاقے وچ قائم تھئی تے انہاں دا دارالحکومت فاس ہئی۔ ادریس بن عبداللہ نے ہک مضبوط تے منظم حکومت قائم کیتی تے اسلامی تعلیمات دے مطابق حکومت کیتی۔

وفات

ادریس بن عبداللہ دی وفات 791ء وچ تھئی۔ انہاں دی وفات دے بعد انہاں دے پتر ادریس ثانی نے حکومت سنبھالی تے ادریسی ریاست کوں مزید وسعت ݙتی۔

میراث

ادریس بن عبداللہ دی میراث اسلامی تریخ وچ ہک اہم مقام رکھدی اے۔ انہاں نے نہ صرف ہک نویں ریاست دی بنیاد رکھی بلکہ اسلامی تہذیب تے ثقافت کوں فروغ ݙتا۔ انہاں دی ریاست نے مراکش تے مغرب دے علاقے وچ اسلام دے پھیلاؤ وچ اہم کردار ادا کیتا۔ ادریس بن عبداللہ دی زندگی تے انہاں دے کارنامے اسلامی تریخ دا ہک اہم باب ہن تے انہاں دی کوششاں نے مغرب دے علاقے وچ اسلام دے فروغ وچ نمایاں کردار ادا کیتا۔