احمدخان کھرل

عظیم سرائیکی ہیرو احمد خان کھرل 1857ء دی جنگ آزادی دا شہید۔ انہاں اپݨے وسیب دی محبت اچ انگریزاں دے خلاف بغاوت کر ݙتی۔ انگریزاں وسطی پنجاب دے ضلع ساہیوال دے ہک مقام گوگیرہ کوں اپݨا پہلا ہیڈ کوارٹر بݨا گھٖدا۔ راوی توں ستلج تئیں سارے وݙے وݙے قبیلے خصوصاً فتیانا، کاٹھیا، کھرل تے وٹو اپݨے نال ملا گھٖدے۔ انگریزاں دے ہک لیفٹیننٹ گورنر لارڈ برکلے کوں مار ݙتا ، گرفتاریاں تھیاں ،انگریزاں ظلم وسائے۔ 26جولائی 1857ء کوں احمد خان کھرل گوگیرہ جیل اچ ہنگامہ کرا ݙتا۔ قیدی پھاٹک بھن تے ٻاہروں نکلݨ دی کوشش کریندے پے ہن تاں انگریزاں دی اندھا دُھند فائرنگ نال چالیہہ قیدی جاں بحق تھئے۔

17ستمبر 1857ء توں احمد خان نے گوگیرہ توں اصل تحریک دا آغاز کیتا۔ سلسلہ مواصلات منقطع کر ݙتا۔ سرکاری ڈاک روک گھٖدی ڳی۔ گوگیرہ دے ہک زمیندار رائے ساوݨ خان احمد خان دا ساتھ ݙتا ، پر شہید تھیا۔ ساون خان دا پُتر سادو خان وی انگریزاں دے خلاف بہادری نال لڑدا ہویا شہید تھیا۔  19ستمبر کوں گھمسان دی جنگ تھئی تاں انہاں نے غداری کرتے دوران جنگ احمد خان کھرل دا سِر بوقت سجدہ تن توں جدا کیتا تے او سِر چا تے ݙونہیں غدار انگریز فوج نال ونجٖ ملئے۔ رائے سرفراز کوں نواب آف کمالیہ تے سکھ سردار بیدی کوں پاک پتن اچ ٻہوں ساری اراضی دا مالک بݨا ݙتا ڳیا، ا حمد خاں شہید دی حریت پسندی کوں خراج عقیدت پیش کرݨ کیتے اڄ تئیں انہاںدی گھوڑی ’’ساوی‘‘ دے گاٖوݨ شادیاں دے موقع تے گاٖئے ویندن۔ سئیں رائے احمد خان کھرل وسیب دا ہیرو اے۔ سئیں احمد خان کھرل اڄ وی زندہ ہے جنہاں انگریز دی خوشامد تے چاپلوسی کیتی ، القابات ،خطابات ، عہد تے جاگیراں گھدیاں اڄ او مر ڳن ۔

حوالہ

کتاب: میݙی دھرتی، میݙے لوک ، مصنف: ظہور احمد دھریجہ ، ناشر: جھوک پبلشرز ، ملتان 2018ء