آئن سٹائن دے عمومی نظریہ اضافیت

ایں نظریے اچ آئن سٹائن نے کشش ثقل کوں وی شامل کرݙتا۔ ایں نظریے اچ کشش ثقل ہک قوت دے لحاظ نال شامل نئیں۔ اے نظریہ آہدے جو وقت سدھا نئیں بلکہ مُڑیا ہویا تے ݙنگا اے جیندی وجہ کنوں زمان و مکان ݙوہیںمُڑیے ہویے ہن تے زمان و مکان کوں جیومیٹری دے ذریعے بیان کیتا ونڄ سڳدے۔ آئن سٹائن نے اے نظریہ 1915 اچ پیش کیتا۔ ایں نظریے دے مطابق جیڑھے کوئی جسم آزاد ہوندے تاں ہوندے اتے کوئی قوت اثر نئیں کریندی۔ ایں صورت اچ جسم دی حرکت دا طریقہ کار محض اوں زمان و مکان دی خصوصیت کوں ظاہر کریندے جیندے وچوں او جسم گزردے۔  ایں نظریے دے مطابق ساݙی اقلیدسی جیومیٹری دا اطلاق صرف خالی جہیں تے تھیندے۔ باری اجسام دے نزدیک زمان و مکان اچ جھکاؤ پیدا تھی ویندے۔

آئن سٹائن آہدے جو زمان (وقت) ہک " ڈائیمنشن" )بُعد یا سمتی پیمائیش) ہے جیڑھا کے سُنگِڑ سڳدے اور کݙاہیں کݙاہیں کجھ خاص حالات دے وچ رُک وی سڳدے۔ ہوندے نظریے دے مطابق ماضی، حال تے مستقبل ہک نسبتی مسئلہ ہے یعنی جیڑھا تواݙا آوݨ والا وقت ہے او کہیںٻے واسطے گزریا ہویا ویلھا ہو سڳدے۔ اور اے کہ مادہ توانائی ہے تے توانائی مادہ ہے یعنی اے ݙوہیں ہک سِکے دے ݙو رُخ ہِن۔ مادہ فنا تھی کے اتنا زیادہ توانائی اچ بدل سڳدے جو حضرت سلیمانؑ دے ساریں جنیں کنوں وی زیادہ خوفناک ثابت تھی سڳدے۔ آئن سٹائن اے وی آہدے جو کائنات دی ہر چیز نسبتی اے مطلب ہوندا تعلق کہیںٻئی چیز نال ہے ،  سوائے روشنی دے۔ اے ہک اینجھی شئے  ہے جیڑھی مستقل ہے ایندی رفتار کݙاہوں وی کہیں صورت اچ وی تبدیل نئیں تھی سڳدی۔

اتھاں کوئی اے آکھ سڳدے جو روشنی  دی رفتار پاݨی یا شیشے اچوں گزردیں ہوئیں گھٹ تھی ویندی ہے تاں اے رفتار مستقل کیویں ہے؟

اے درست ہے لیکن روشنی دی ہک عجیب خوبی ہے اگر او کہیں چیز دے وچوں گزردیں ہوئیں مََٹھی تھی ونڄے تاں نکلدئیں ہوئیںاپݨی اصل رفتار اچ آ ویندی ہے۔ ایندا ݙوجھا مطلب اے وی ہے جو روشنی دی رفتار فضا یا خلا اچ ہمیشہ ہکا یامستقل رہندی ہے اور اے کائناتی فضا یا خلا اتنا وݙی اے جو ایندا تصور وی ممکن نئیں۔

اے نظریے ساکوں ہک ٻئی عجیب ڳالھ وی ݙسیندن جو کائنات اچ کوئی وی شئے اینجھی کینی جیڑھی روشنی دی رفتارکنوں زیادہ تیزی نال سفر کر سڳے۔  

حوالہ

کتاب: کائنات دا سفر ، مصنف : جعفر عباس بزدار ، ناشر: جھوک پبلشرز ملتان